Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η βαρύτητα και ο Κάτω Κόσμος

Είναι γνωστό πως ο αρχαίος ελληνικός πολιτισμός ήταν άμεσα συνδεδεμένος με την παρατήρηση της φύσης. Από τη φιλοσοφία, τα μαθηματικά και τις φυσικές επιστήμες έως τις θρησκευτικές λατρείες, οι αρχαίοι έλληνες φρόντιζαν τα πιστεύω τους να είναι άμεσα εναρμονισμένα με τα όσα παρατηρούσαν γύρω τους. Δεν είναι λοιπόν τυχαίο που ο κόσμος των νεκρών, ο Άδης, ήταν ο κόσμος κάτω από τη Γη. Στην κοσμοθεώρηση των αρχαίων, κυριαρχούσε η έννοια του «προς τα κάτω». Το φρούτο που ωρίμαζε, έπεφτε από το δέντρο στη γη και σάπιζε στο χώμα· ύστερα το ίδιο το δέντρο σωριάζονταν στη γη ξερό. Η πέτρα κυλούσε προς τα κάτω και το νερό των ποταμών χανόταν μέσα στη γη. Όλοι οι ζωντανοί οργανισμοί, με το θάνατό τους επέστρεφαν στο χώμα. Γενικά λοιπόν, για τους αρχαίους, το «προς τα κάτω», σήμαινε φθορά και θάνατο. Το ίδιο πίστευαν και άλλοι πολιτισμοί και σε διαφορετικές εποχές: Το Ντουάτ ήταν το βασίλειο των νεκρών του κάτω κόσμου στην αρχαία Αίγυπτο, ενώ ο Δάντης, κατεβαίνει τους εννιά κύκλους ως το κέντρο της Γης στη δική του Κόλαση, για να αναφέρουμε δύο παραδείγματα.

Σήμερα όμως γνωρίζουμε ότι η δύναμη που «τραβάει» προς τα κάτω τα πάντα είναι η βαρυτική έλξη, η ίδια δύναμη που κρατάει σε κίνηση τους πλανήτες και ολόκληρο το Σύμπαν. Η μυστηριώδης αυτή δύναμη, με άγνωστη ακόμη και σήμερα προέλευση, σήμαινε για τους αρχαίους πολιτισμούς ένα είδος θνητότητας και φθοράς καθώς και μια έκφραση της δύναμης του “κακού”.  Στην Κόλαση του ο Δάντης, την παρουσιάζει με τη μορφή ενός ανεστραμμένου κώνου, με την κορυφή του στο κέντρο της Γης· το ίδιο και ο  Botticelli, στον αντίστοιχο πίνακα του. Η μορφή αυτή, φέρνει στο νου τη γεωδαισιακή τροχιά, βασική ιδέα της καμπύλωσης του χωροχρόνου από τη βαρύτητα, που αιώνες αργότερα ο Αϊνστάιν ανέπτυξε στη Γενική Θεωρία της Σχετικότητας και που περιγράφει την πορεία που ακολουθούν τα σώματα που δέχονται τη βαρυτική έλξη.

Το άλλο άκρο, βέβαια, ήταν ο ουρανός με τα αιωρούμενα και αιωνίως παρόντα ουράνια σώματά του. Ίσως και γι αυτό σε πολλούς πολιτισμούς, ο Θεός και το αιώνιο βρίσκονταν «προς τα πάνω»,  στον ουρανό, εκεί που αιώνες αργότερα, ο άνθρωπος ανακάλυψε ότι ασκούνται οι ισχυρότερες βαρυτικές έλξεις- αυτές που κάποτε τις πίστευε για δυνάμεις του «κακού». 


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Σύντομο σημείωμα για τις σύντομες ιστορίες

  Οι «αστραπιαίες ιστορίες» ή «σύντομες ιστορίες» ή «μικρές ιστορίες» ή όπως αλλιώς θέλει κανείς να μεταφράσει τον αγγλικό όρο flash fiction, είναι ιστορίες με τη μικρότερη δυνατή συντομία, οι οποίες όμως διατηρούν τα χαρακτηριστικά μιας ιστορίας, δηλαδή προσφέρουν έναν χαρακτήρα και ανάπτυξη πλοκής. Κάποιοι σχολιαστές τους σημειώνουν την μοναδικότητα των ιστοριών αυτών στο να κρύβουν ή να υπονοούν μία μεγαλύτερη ιστορία. Η έκτασή τους μετριέται σε λέξεις και ξεκινούν από ιστορίες των 1000 λέξεων, των 750, των 280, των 100, των 50 κ.α. Οι ρίζες τους χάνονται στις απαρχές της γραφής και οι μύθοι του Αισώπου μπορούν για παράδειγμα να ταξινομηθούν στην κατηγορία αυτή, όπως επίσης και οι ιστορίες του Νασρεντίν Χότζα, γνωστές σε όλη την Μέση Ανατολή αλλά και τα κοάν του Ζεν στην Άπω Ανατολή. Ανάμεσα στους γνωστούς συγγραφείς που έχουν ασχοληθεί με το είδος αυτό συγκαταλέγονται ο Τσέχωφ, ο Κάφκα, ο Μπόρχες, ο Κορτάζαρ, ο Κλαρκ, ο Μαχφούζ και άλλοι πολλοί.  Η πιο γνωστή σύντομη ιστορία, περίφ

Ύλη και τέχνη

Το παρακάτω εισαγωγικό βίντεο, μπορεί να βοηθήσει στις έννοιες που χρησιμοποιούνται στη συνέχεια. Εξηγεί με απλό και κατανοητό τρόπο το πείραμα της διπλής σχισμής. Τ ον τελευταίο αιώνα, η επιστήμη απέδειξε, αυτό που από παλιά ήταν γνωστό στο χώρο της φιλοσοφίας. Έκπληκτοι οι επιστήμονες στις αρχές του εικοστού αιώνα, διαπίστωσαν ότι, σε υποατομικό επίπεδο, η ύλη συμπεριφέρεται με εντελώς διαφορετικό τρόπο απ’ ότι στον κόσμο που αντιλαμβάνονται οι αισθήσεις μας. Σε αυτό το επίπεδο, η ύλη δεν είναι καν ύλη: είναι ένα σύνολο πιθανοτήτων που καθεμιά απ’ αυτές εκφράζει την πιθανότητα η ύλη να βρίσκεται σε μία θέση στο χώρο και στο χρόνο. Είναι ένα κύμα που εξαπλώνεται στο χώρο και στο χρόνο και εκφράζει την πιθανότητα, η συγκεκριμένη ύλη να βρίσκεται ταυτόχρονα σε διάφορες θέσεις. Το μοναδικό αυτό φαινόμενο όμως, αν και μπορεί να προβλεφθεί θεωρητικά, είναι αδύνατο να παρατηρηθεί πειραματικά: κάθε φορά που προσπαθούμε να παρατηρήσουμε αυτό το περίεργο κύμα που εξαπλώνεται στο χώρο και το χρ

Ο Σοπενχάουερ και η πύλη

Στην αρχή, υπήρχε η Βούληση. Μοναδική, ενιαία, άχρονη κι άπειρη. Καθώς ο κόσμος δημιουργήθηκε, μέσα στο χρόνο και στο χώρο η Βούληση εκδηλώθηκε σαν παράσταση και έτσι αντικειμενοποιήθηκε: έγινε, δηλαδή, ένα αντικείμενο. Στην αρχή, σε ένα κατώτερο επίπεδο, έγινε στοιχείο και απλή ανόργανη ύλη. Στη συνέχεια, σε ολοένα και ανώτερα επίπεδα, άρχισε να αντικειμενοποιείται σε πιο σύνθετες μορφές.  Aπό την πάλη των κατώτερων φαινομένων, προκύπτει το ανώτερο φαινόμενο το οποίο έχει ως τέρμα του, το σημείο αφετηρίας ενός καινούριου σταδίου και αυτό συνεχίζεται επ’ άπειρον  (σελ. 186, 210). Έτσι δημιουργήθηκε και η ζωή και με τον ίδιο τρόπο έφτασε στο ανώτερο επίπεδο της: τον άνθρωπο. Καθετί λοιπόν στον κόσμο είναι βούληση και αντικειμενοποίηση αυτής σε διάφορα επίπεδα (κατώτερα και ανώτερα). Η Βούληση είναι  έξω από το χρόνο, πανταχού παρούσα και καραδοκεί συνεχώς τον ερχομό των περιστάσεων χάρη στις οποίες μπορεί να εκδηλωθεί και ν’ αρπάξει μια προσδιορισμένη ύλη, εκδιώκοντας τις άλλες δυνάμεις